Kununsi mana keessaa maali dha, fi maaliif maatiiwwan Alberta hedduun hin godhan? Waa'ee isaa yeroo gahaa dursee dhaga'uu?
Barnoota mirga kunuunsa mana keessaa Afaan salphaadhaan kennamu, kan Albeertaarratti xiyyeeffate, maanguddoota Muslimaa, kunuunsitootaa fi maatiwwaniif — kan seera Albeertaa, sadarkaalee kunuunsa itti fufaa, fi odeeffannoo sagantaalee ummataa irratti hundaa'e.
Barnoota salphaa kan Alberta qofaaf.
Fuulli kun barumsa ummataatiif qofa. Kun gorsa seeraa, yaalaa, deeggarsa maallaqaa, ulaagaa guutuu, yookaan karoora kunuunsaa miti.
Kutaan kun maatiiwwan adeemsa kunuunsa mana keessaa Albeertaa akka hubatan, rakkoon osoo hin uumamin dura gaaffiiwwan ifa ta'an akka gaafatan, akkasumas wanti tokko mirga, sadarkaa, seera sagantaa, gaaffii, adeemsa komii, yookiin gorsa falmii ta'uu isaa akka hubatan gargaara.
Tajaajiloota, sa'aatiiwwan, maallaqa deeggarsaa, iddoo jireenyaa, bu'aa irra deebiin madaaluu, yookaan bu'aa komii hin mirkaneessu. Gorsa AHS, tajaajila kennituu, ogeessa fayyaa, abukaatoo, yookaan nama sirna sagantaa qabatamaa irraa argamu bakka hin bu'u.
Akkaataa qophii kunuunsaa fi rakkinichaatti, seeronni adda addaa, ulaagaaleen CCHSS, seeronni sagantaa, adeemsa komii, seeronni nageenya hojjettootaa, yookiin eegumsi mirga namoomaa hojiirra ooluu danda'u.
Gaaffiiwwan Sadan Har'a Gaafachuu Dandeessan
Gaaffileen sadan kun maatiwwan waa'ee kunuunsa manaafi hawaasaa Alberta irratti marii sirrii akka jalqaban gargaaruu danda'u. Madaalliin akkamitti akka qophaa'u gaafachuuf, lakkoofsa 811 irratti Health Linkitti bilbiluun jalqabuu dandeessu.
Gaaffii 1 — Sirna keessa hin seenne
📞 811 Bilbilaa — Qunnamtii Fayyaa
Sa'aatii 24 guyyaatti, guyyaa 7 torbanitti ni argama. Miseensi maatii, hiriyaa amanamsiisaa, yookaan miseensi hawaasaa bilbila bilbiluuf gargaaruu danda'u. Gaafachuu jalqabuuf yeroo hunda ergaa ogeessa fayyaa hin barbaachisu.
Gaaffii 2 — Dursee kunuunsa argachaa jira
Gaggeessaa dhimma keessanii kan AHS gaafadhaa:
Sagantaawwan ifatti moggaasaa akka irratti mari'atamuu danda'aniif. Ulaagaa guutuu fi qophii kunuunsaa irratti hundaa'uun, filannoowwan kun deeggarsa maallaqaa, meeshaalee, dhiyeessiiwwan, filannoo dhiyeessaa, yookaan tarkaanfiiwwan itti aanan irratti dhiibbaa geessisuu danda'u.
Gaaffii 3 — Kunuunsi hin hojjetu
Gaggeessaa dhimma keessanii kan AHS gaafadhaa:
Maatiwwan yeroo fedhiin kunuunsaa jijjiiramu gamaaggama irra deebii gaafachuu danda'u. Tajaajiloonni yookiin sa'aatiwwan mirkanaa'an gamaaggama booda, akka seera gamaaggamaa fi sagantaatti hundaa'uun jijjiiramuu danda'u. Gamaaggamni, gamaaggamni irra deebii, yookiin adeemsi komii kamtu akka hojiirra oolu gaafadhaa.
Akkaataa Madaallii Kununsa Manaa Albertaa keessatti Gaafatamu
Madaalliin kun deeggarsi akkamii akka barbaachisuu danda'uufi tajaajilli akkamii akka mirkanaa'uu danda'u murteessuuf gargaara. Haala kee akkamitti akka ibsitu murteessaadha. Guyyoota rakkisoo ifatti ibsi — guyyoota gaggaarii qofa miti.
Bilbila Bilbili — 811
Yeroo namni tokko deebisu: "Ani ofii kootiif yookaan miseensa maatii kootiif madaallii kunuunsa manaafi hawaasaa akkamitti akka qopheessan gaafachuu barbaada."
Bilbila booda, gara tarkaanfii itti aanuu kan gamaaggamaa yookiin hordoffii tiif qunnamsiifamuu qabda.
Seera Kunuunsa Itti Fufaa, AR 21/2024, kk. 19–20
Daawwannichaaf qophaa'i
Qorataan osoo hin dhufin dura qopheeffadhaa:
- Kaardii Kununsa Fayyaa Albertaa
- Tarree qorichoota yeroo ammaa
- Maqaa fi lakkoofsa bilbilaa hakiima maatii
- Ibsa barreeffamaa kan qormaatawwan jireenya guyyuu kanneen baay'ee ulfaatoo ta'an — kan addaa, malee kan waliigalaa
- Qorannoo dhukkubaa yookiin gabaasa yaalaa kamiyyuu kan duraan jiru
Gorsa qophii hojiirra ooluu; ulaagaaleen madaallii fi karoora kunuunsaa Dambii Kunuunsa Itti Fufaa fi CCHSS keessatti ibsamaniiru.
Ulaagaalee Karoora Kununsaa Gaafatamuu Qaban
CCHSS k.1.5(c)
Yeroo gaafattanitti karoora kunuunsaa akkamitti argachuu akka dandeessan gaafadhaa.
CCHSS k.1.5(a)
Waa'ee karoora kunuunsaa qopheessuu fi sakatta'uu keessatti hirmaachuu gaafadhaa.
CCHSS k.1.5(b)
Miseensa maatii, deeggaraa, yookiin nama amanamuu hirmaachuuf affeeruu dandeessuuf gaafadhu.
CCHSS k.1.7
Yeroo fedhiin kunuunsaa jijjiiramu yookaan haalli fayyaa jijjiirama guddaa agarsiisu, waa'ee irra deebiin gamaaggamuu yookaan irra deebiin madaaluu gaafadhaa.
Yoo afaan gufuu ta'e, deeggarsa afaanii yookiin hiikkaa gaafadhu. Yoo bu'aan isaa haala dhugaa mana keessaa wajjin wal hin simne, gaafadhu: "Irreeffama yookiin irra deebiin madaalamuu akkamittan gaafadha?"
Waan Maatiin Hariiroo Kununsaa Keessatti Gaafachuu Danda'an
Gaafadhu. Galmeessi. Gaaffiiwwan afaaniin dhiyaatan caalaa kan galmaa'an hordofuun salphaadha. Filannoowwan akka galmaa'an gaafachuun hordoffii ifa taasisuu danda'a.
Waa'ee Kununsaa Keetii
- Hanga danda'ametti kunuunsaa yeroo hundaa ta'i — gaaffiin kun akka galmaa'u gaafadhu
- Kununsaa/kununsituu afaan kee dubbatu, yoo argame
- Kunuunsituu dubartii maamila dubartii dhuunfaatti kunuunsuuf, yoo danda'ame.
- Filannoowwan dhiqannaa, iccitii fi qulqullummaa — karoora kunuunsaa keessatti maal galmeeffamuu akka danda'u gaafadhaa.
- Yoo waliigalteen amma jiru hojjechuu dide, kunuunsaa jijjiiruu.
Waa'ee Karoora Kununsa Keessanii
CCHSS k.1.3(a)
Fedhiiwwanii fi kaayyoowwan kunuunsa fayyaa hafuuraa akkamitti karoora kunuunsaa keessatti mari'atamuu akka danda'an gaafadhaa.
CCHSS k.1.5(b)
Waa'ee miseensa maatii, deeggaraa, yookiin nama amanamuu affeeruu gaafadhu.
CCHSS k.1.5(c)
Akka barbaadameetti karoora kunuunsaa akkamitti argachuu akka dandeessan gaafadhaa.
CCHSS k.19.0
Yaaddoo akkamitti galmeessisuu akka danda'amuufi adeemsi furmaata yaaddoo kam akka hojiirra oolu gaafadhu.
Waa'ee Sagantaawwan Keessanii
Kanneen irratti mari'achuuf jecha addatti maqaa isaanii kaasaa:
- Dhibee Gogaa Kan Addaa — Waa'ee meeshaalee yookiin dhiyeessiiwwan siif hojjetuu danda'an gaafadhu, kan akka meeshaalee sochii gargaaran, sireewwan hospitaalaa, yookiin dhiyeessiiwwan fincaanii to'achuuf gargaaran, ulaagaa guutuu fi madaallii irratti hundaa'uun.
- Gara Dhaabbataatti Deebi'uu fi Gargaarsa — Hojiirra ooluu danda'uu isaa, filannoowwan tajaajila kennitootaa kam akka jiran, akkasumas yeroon daawwannaa xiqqaan, kaffaltiin tajaajila kennitootaa, yookiin kaffaltiiwwan dabalataa maatii keessan irratti dhiibbaa geessisuu danda'uu isaanii gaafadhaa.
- Faayinaansii oomisha nyaataa yookiin faayidaa maanguddootaa — Filannoowwan deeggarsa maallaqaa haala keessaniif hojjechuu danda'an jiraachuu fi dhiisuu gaafadhaa
- Tajaajila Nyaataa AHS — Gargaarsi maallaqaa oomisha nyaataa yookaan adeemsi ergaa kamtu akka hojiirra oolu gaafadhaa
- Irra deebiin madaaluu — yeroo fedhiin kunuunsaa jijjiiramu irra deebiin madaalamuu gaafadhaa
Amantaa, Ulfinaafi Fedhiiwwan Kunuunsa Dhuunfaa
- Kunuunsituu dubartii maamila dubartii dhuunfaatti kunuunsuuf, hanga danda'ametti.
- Yeroon kadhannaa, hanga danda'ametti, ni mari'atama, ni kabajamas.
- Filannoo nyaata halaalaa, bakka deeggarsi nyaataa kutaa karoora kunuunsaa ta'e
- Yeroo qulqullina dhuunfaa — mataa haguuguu, qaama haguuguu, iccitii
- Fedhiiwwanii fi kaayyoowwan kunuunsa fayyaa hafuuraa, bakka barbaachisaa ta'etti, karoora kunuunsaa keessatti ni mari'atamu. CCHSS k.1.3(a)
Caaseffamni kunuunsa itti fufaa Alberttaa, haala iddoo fi qindaa'ina kunuunsaa irratti hundaa'uun, ulfina, kabaja, fi kunuunsa nama giddugaleessa godhate karaalee adda addaatiin beekamtii kennaaf. Yaaddoonni amantii wajjin walqabatan tokko tokko, dhugaa fi haala jiru irratti hundaa'uun, seera mirga namoomaa Alberttaa jalatti gaaffilee mijeessina amantii kaasuu danda'u.
Ihsan — ga'umsa, gaarummaa, miidhagina — sadarkaa kunuunsa maatii, kunuunsa hawaasaa, fi mariiwwan kunuunsaa keessatti jajjabeessuuf abdannuudha.
Odeeffannoo seeraa, sagantaa fi ulaagaalee.
Odeeffannoon seeraa, sagantaa, fi ulaagaalee kutaa kana keessatti argamu, seera Albeertaa kan ifatti argamu, ulaagaalee kunuunsa itti fufaa, fi sanadoota mootummaa yookiin sagantaa wajjin wal bira qabamee sakatta'ameera. Maddi hundi qophii kunuunsa hundaaf hin hojjetu.
Maatiiwwan, odeeffannoo mirkaneeffatanii gaaffiiwwan fooyya'oo akka gaafataniif, yoo danda'ame maddaalee ofiiseelaatti deebisnee qunnamsiifna.
Maddoonni kutaa kanaaf eeraman yookiin sakatta'aman kanneen armaan gadiiti:
Seera Kununsa Itti Fufaa, SA 2022 · Dambii Kununsa Itti Fufaa, Alta Reg 21/2024 · Dambii Kununsa Itti Fufaa (Ministeeraa), Alta Reg 44/2024 · Ulaagaalee Tajaajila Fayyaa Kununsa Itti Fufaa, Fayyaa Alberta, Ebla 2024 · Seera Mirga Namoomaa Alberta RSA 2000, bakka mijeessituu amantii wajjin walqabatu yookiin sababoota eegaman irratti mari'atamu · Seera Istaandardii Hojii RSA 2000 · Seera Fayyaa fi Nageenya Hojii SA 2020 · Gargaarsa Alberta kan Jireenya Guyyuu (AADL) · Kaffaltii Kununsa Manaa kan Maamilaan Ajajamu (CDHCI) · Qajeelfama maallaqaa Tajaajila Nyaataa AHS · Odeeffannoo Kununsa Ofiin Bulchamu kan Jireenya Gargaaramee Alberta · Qajeelfama hojjetaa mana keessaa kan Mootummaa Alberta · Qajeelfama haala hojii fi kaffaltii miindaa kan CRA
Kutaa 2 — Yeroo Kununniin Manaa Hojjechuu Diddu
Kutaan 2 asirraa itti fufa: maal galmeessisuu akka qabdu, eenyu dura quunnamuu akka qabdu, fi akkamitti sakatta'iinsa, irra deebiin madaallii, hordoffii, yookiin olka'iinsa gaafachuu akka qabdu. Qindaa'ina kunuunsaa fi rakkinicha irratti hundaa'uun, ulaagaaleen adda addaa, seeronni sagantaa, adeemsa komii, mirgoonni nageenya hojjettootaa, yookiin eegumsi mirgoota namoomaa hojiirra ooluu danda'u.
English 
اردو 
አማርኛ 
العربية